İçeriğe geç
Ziraat Fakültesi

Fizik I

Ziraat FakültesiGıda Mühendisliği

Kodu
FZK113
Yarıyılı
2026-2027 Güz Yarıyılı
Teorik
2
Uyg.-Lab
2-0
Kredi
3
AKTS
5
Dersin türü
Zorunlu
Düzeyi
Lisans
Dili
Türkçe
Kategorisi
Temel mesleki dersler
Ön koşul (tavsiye)
Mekanik, Analiz
Dersi veren
Öğr. Gör. OĞUZHAN YAZICI

Dersin amacı

Mekaniğin temel kavramlarının anlaşılmasını sağlamak ve fizik problemlerinin çözümü için doğru teknikleri kazandırmak.

Öğrenme çıktıları

  1. ÖÇ-1Kütleçekimi potansiyel enerji kavramını dikey hareket içeren problemlerde kullanır; Esneklik potansiyel enerjisini yaylara bağlı cisimlerle ilgili problemlerde kullanır; Korunumlu ve korunumsuz kuvvetler arasındaki farkı ifade eder ve bu iki kuvvetin etkilediği cisimlerin hareketini içeren problemleri çözer; Korunumlu kuvvet ile ilgili potansiyel enerji fonksiyonundan korunumlu kuvvet ifadesini çıkarır; Bir korunumlu kuvvetin etkisi altında olan bir cismin tek boyuttaki hareketini anlamak için enerji diyagramlarını kullanır.
  2. ÖÇ-2Bir cismin veya yapının dengede olabilmesi için gerekli şartları sıralar; Bir cismin kütle merkezini cismin dengesiyle ilişkilendirir; Katı cisimlerle ilgili denge problemlerini çözer; Bir cismin çekilme, sıkışma, bastırılma veya kesilmeye maruz kalması durumunda şeklindeki değişimi tartışır.
  3. ÖÇ-3Bir kuvvetin bir cisim üzerine iş yapmasını tanımlar ve yapılan işi hesaplar; Kinetik enerjiyi tanımlar ve fiziksel olarak anlamını ifade eder; Bir cismin üzerine yapılan toplam işin bu cismin kinetik enerjisini nasıl değiştireceğini tartışır ve bu ilkeden hareketle mekanik problemleri çözer; Yapılan toplam iş ile kinetik enerjideki değişiklik arasındaki bağıntıyı, kuvvetlerin sabit olmadığı veya cismin eğri bir yol izlediği durumlarda da kullanır; İşin yapılma hızı olan gücün yer aldığı problemleri çözer.
  4. ÖÇ-4Dengedeki bir cismin üzerine etki eden kuvvetlerin yer aldığı problemleri Newtonun birinci yasasını kullanarak çözer; İvmelenen bir cismin üzerine etkiyen kuvvetleri içeren problemleri Newtonun ikinci yasasını kullanarak çözer; Statik sürtünme, kinetik sürtünme, yuvarlanma sürtünmesi ve akışkan sürtünmesi gibi değişik sürtünme kuvvetlerinin doğasını inceler ve bu kuvvetlerin bulunduğu problemleri çözer; Merkezcil ve merkezkaç kuvvetlerinin hangi referans sistemlerine göre tarif edildiğini ayırt eder ve dönme dinamiği problemlerine uygular; Çembersel bir yörüngede üzerinde hareket eden bir cisme etki eden kuvvetlerin yer aldığı problemleri çözer; Doğada bulunan dört temel kuvvetin özelliklerini tanımlar.
  5. ÖÇ-5Doğrusal hareket, ortalama ve anlık hız, ortalama ve anlık ivme kavramlarını tanımlar ve kullanır; Doğrusal harekette, konum-zaman, hız-zaman ve imve-zaman grafiklerini yorumlar; Serbest düşmeyi de içeren sabit ivmeli doğrusal hareket problemlerini çözer; Doğrusal harekette ivmenin sabit olmadığı durumları tartışır.
  6. ÖÇ-6Bir cismin konumunu vektör kullanarak iki ya da üç boyutta ifade eder; Bir cismin konumun zamanla değişimini kullanarak vektörel hızı ve vektörel ivmeyi hesaplar; Bir cismin izlediği eğri yolu tanımlar; sabit ya da değişken süratle dairesel hareketin temel kavramlarını ifade eder; Bir cismin hareketinde iki ayrı gözlem çerçevesinden izlenen hızları arasındaki ilişkiyi ifade eder.
  7. ÖÇ-7Mekaniğin temel niceliklerini tanımlar ve bunları ölçerken uygun birimleri kullanır; Hesaplamalarda anlamlı basamakları kullanır; Vektörler ve skalarlar arasındaki farkları sıralar; Vektörleri grafiksel olarak toplar ve çıkarır; Bir vektörün bileşenlerini yazar ve bileşenleri vektörel hesaplar yaparken kullanır; Birim vektörü tanımlar ve bileşenlerle birlikte vektörü tanımlamakta kullanır; Vektörleri çarpmada iki farklı yöntemi kullanır.
  8. ÖÇ-8Fizikte kuvvet kavramını tanımlar ve kuvveti vektörel olarak ifade eder; Bir cismin üzerindeki net kuvveti tanımlar ve net kuvvetin sıfır olduğu durumu tartışır; Bir cismin üzerindeki net kuvvet ile cismin kütlesi ve ivmesi arasındaki ilişkiyi yazar; İki cismin birbirine uyguladığı kuvvetler arasındaki ilişkiyi tartışır.
  9. ÖÇ-9Bir parçacığın momentumunu tanımlar ve parçacığa etkiyen net kuvvet ile momentun zamanla değişimini ifade eder; Parçacık sisteminin toplam momentumunun korunumlu olması için gerekli şartları sıralar; Çarpışan iki kütleyi içeren problemleri çözer; Esnek, esnek olmayan ve hiç esnek olmayan çarpışmalar arasındaki önemli farkları tartışır; Bir parçacık sisteminin kütle merkezini tanımlar ve kütle merkezi hareketini inceler; Cismin kütlesinin hareketle birlikte değiştiği roket fırlatılması gibi durumları analiz eder.

Dersin içeriği

Fizik ve ölçme, vektörler, kinematik, Newton yasaları, dairesel hareket, iş ve enerji, potansiyel enerji ve enerjinin korunumu, çizgisel momentum ve korunumu.

Haftalık konular

HaftaKonuÖn hazırlık / yöntem
1Fiziğin doğası, Fizik problemlerinin çözümü, standartlar ve birimler, birimlerin tutarlığı ve dönüşümleri, belirsizlik ve anlamlı basamak, tahminler ve büyüklüğün derecesi, vektörler ve vektörel toplam, vektörlerin bileşenleri, birim vektör, vektörlerin çarpımı.syf: 1-36
2Yerdeğiştirme, zaman ve ortalama hız, anlık hız.syf: 36-43
3Ortalama ve anlık ivme, sabit ivmeli hareket, serbest düşen cisimler, integrasyonla hız ve konumsyf: 43-71
4Konum ve hız vektörleri, ivme vektörüsyf: 71-79
5Eğik atış hareketi, dairesel hareket, bağıl hız.syf: 79-107
6Kuvvet ve etkileşimler, Newtonun birinci yasası, Newtonun ikinci yasası.syf: 107-120
7Kütle ve ağırlık, Newtonun üçüncüyasası, serbest cisim diyagramları.syf: 120-136
81. Arasınav, Newtonun birinci yasasının uygulamaları (dengedeki parçacık), Newtonun ikinci yasasının uygulamaları (parçacıkların dinamiği).syf: 136-149
9Sürtünme kuvvetleri, dönme hareketinin dinamiği, doğadaki temel kuvvetler.syf: 149-181
10İş, kinetik enerji ve İş-enerji teoremi.syf: 181-192
11Değişken kuvvetlerle iş ve enerji, güç.syf: 192-213
12Kütleçekimi potansiyel enerjisi, esneklik potansiyel enerjisi.syf: 213-228
13Korunumlu ve korunumsuz kuvvetler, kuvvet ve potansiyel enerji, enerji diyagramları.syf: 228-247
14Momentum ve itme, momentumun korunumu. Momentumun korunumu ve çarpışmalar, esnek çarpışmalar, kütle merkezi, Denge şartları, ağırlık merkezi, katı cisimlerin denge problemlerinin çözümü, gerilme, şekil değişikliği, esneklik modülü, esneklik ve plastiklik.syf: 247-285, 354-383
15Final Sınavı 1. Hafta
16Final Sınavı 2. Hafta

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu
Üniversite Fiziği Cilt 1, Young ve Freedman, Pearson Education Yayıncılık
Diğer kaynaklar
Fen ve Mühendislik için Fizik, 5. baskı, Cilt 1, Editör, Kemal Çolakoğlu, Ankara, 2002.

Universiteler için Fizik, Bekir Karaoğlu, 3. Baskı
Dokümanlar
İnternet sayfası üzerinden verilir.
Ödevler
Dersin Yürütücüsü Tarafından Dönem İçerisinde Periyotlarla Verilir.
Sınavlar
Dönem Başlarında WEB Üzerinde Duyurulacaktır

Değerlendirme

  • Arasınav 1 %30
  • Ödev 1 %10
  • Dönem Sonu Sınavı %60

Program çıktıları ile ilişkisi

  1. PÇ-1A) Matematik, fen bilimleri ve Gıda Mühendisliği disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
  2. PÇ-2B) Gıda Mühendisliği alanındaki karmaşık problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi, bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
  3. PÇ-3C) Gıda Mühendisliği alanıyla ilgili karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında bir başka değişle eldeki imkanlar ve söz konusu alanın mevcut durumu dikkate alınarak belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi ve bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
  4. PÇ-4D) Gıda Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
  5. PÇ-5E) Gıda Mühendisliği alanında karşılaşılan karmaşık problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
  6. PÇ-6F) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi
  7. PÇ-7G) Alanında etkin rapor yazma ve yazılı olan raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılabilir talimat alma ve verme becerisi.
  8. PÇ-8H) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
  9. PÇ-9I) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve gıda mühendisliği uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
  10. PÇ-10J) Gıda Mühendisliği alanıyla ilgili proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
  11. PÇ-11K) Gıda Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
ÖÇ-1ÖÇ-2ÖÇ-3ÖÇ-4ÖÇ-5ÖÇ-6ÖÇ-7ÖÇ-8ÖÇ-9
PÇ-1555555555
PÇ-2444443443
PÇ-3000000000
PÇ-4000000000
PÇ-5000000000
PÇ-6000333333
PÇ-7000000000
PÇ-8000000000
PÇ-9000000000
PÇ-10000000000
PÇ-11000000000

AKTS iş yükü

EtkinlikSayıSüreToplam
Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme)14684
Raporlar248
Yarıyıl Sınavı11010
Ara Sınav 111010
Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati)16348
Toplam iş yükü160
Toplam iş yükü / 305
Dersin AKTS kredisi5
Ders formu Yeni sekmede aç